Alzheimer ..Türkiye'de 350 bin Alzheimer hastası var !!!

  

 

Türkiye'de 350 bin Alzheimer hastası var !!!

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Alzheimer Derneği Adana Şube Başkanı Prof. Dr. Ali Özeren, Türkiye'de yaklaşık 350 bin alzheimer hastası olduğunun sanıldığını söyledi.

Özeren, hastalığın, özellikle yaşlı nüfusu giderek artan toplumlarda önemli bir sağlık sorunu olarak ortaya çıktığını kaydetti. Bellek, tanıma, anlama, algılama, dikkat, hesap yapma, yazı yazma gibi bilişsel işlevlerin bozulması şeklinde ortaya çıkan hastalığın nedeninin kesin olarak bilinmediğini, gelişiminde yaşlanma sürecinin en önemli faktör olduğunu belirten Özeren, şöyle konuştu: ''Tüm dünyada 20 milyona yakın, Türkiye'de de yaklaşık 350 bin Alzheimer hastası olduğu tahmin ediliyor. 40-50 yaşlarında ortaya çıkabilse de genellikle yaşlılık dönemi hastalığıdır. Yaşlılarda, kalp, kanser ve beyin damar hastalıklarından sonra en sık rastlanan dördüncü sorundur.''

Hastalığın başlangıç belirtilerinin unutkanlık, karar verme yeteneğinin azalması ve içe kapanma gibi davranış değişiklikleri olduğunu ifade eden Özeren, ''Birçok hasta ve yakını değişikliklerin nedenini yaşlılığa bağladığı ve hekime başvurmadığı için kesin hasta sayısını bilmekte zorlanıyoruz'' dedi.

Özeren, hastanın içinde bulunduğu sıkıntıların ve zamanla bakıma muhtaç duruma gelmesinin, yakınlarını da ruhsal açıdan etkilediğine değinerek, ''Hasta yakınlarının yüzde 50'den fazlasında depresyon ve benzeri sorunlar yaşanabiliyor. Bu nedenle zaman zaman hastaya bakan kişilere de psikolojik ve farmakolojik destek vermek zorunda kalabiliyoruz '' dedi.

Kesin tedavisi belli olmayan hastalığın ilerleme sürecinin yavaşlatılmasında erken tanının önemine değinen Özeren, zihinsel aktivite ile çalışanların bedensel aktivite ile çalışanlara oranla alzheimere yakalanma riskinin daha az olduğunu da sözlerine ekledi.

22.09.04 09:15

 

Demanslı hastalar, kişisel hijyenleriyle ilgili olarak giderek daha fazla bakıma gereksinim duyarlar. Hastalık ilerledikçe tarak ve diş fırçası gibi nesneleri kullanma yeteneklerini yitirebilirler. Bu nesnelerin neler olduklarını ve daha da önemlisi, ne işe yaradıklarını da unutabilirler. Bir işin yapılması gerektiğini unutabilirler, zaten yapılmış olduğu izlenimine sahip olabilirler veya temiz kalma ve iyi görünmeye ilgilerini kaybedebilirler.

 

 

 

Ancak, bir kişinin daha fazla yardıma gereksinim duyması mutlaka bu yardımı almaktan mutlu olacakları anlamına da gelmez. Bazen belirgin bir mücadele içine girebilirler. Size bağımlı olmaya içerleyebilirler ve sizin onların bireyselliklerine saldırdığınız hissine kapılabilirler. Dahası, düzenli olarak yıkanmaları veya kendilerine bakmalarının önemli olduğunu hissetmeyebilirler. Bir hasta yakını olarak kişinin değişen gereksinimlerine uygun derecede yardımcı olurken, bir yandan da onların bireysellik ve bağımsızlık gereksinimlerine saygı duymayı başarma göreviyleAlzheimer hastası olan bir kişi çoğunlukla nasıl giyineceğini unutacaktır ve bazen kıyafetlerini değiştirme ihtiyacı duymayabilir. Alzheimer hastası olan kişiler bazen toplum için uygun olmayan kıyafetlerle dolaşabilirler.


Öneriler:

  • Kıyafetleri onların giyme sırasına göre düzene koyun
  • Karmaşık bağcıkları olan kıyafetlerden kaçının
  • Mümkün olduğu kadar uzun süre giyinme konusunda bağımsızlığını destekleyin
  • Eğer gerekliyse giyme ile ilgili talimatlarla ona yardımcı olun
  • Kaymayan lastik tabanlı ayakkabılar kullanın

yemek:

 

Alzheimer’s Disease Society     Ekim 1997


Eğer demanslı bir kişinin bakımım üstlenmişseniz, bu kişilerin yediklerinden zevk almalarım ve aynı zamanda sağlıklı,dengeli bir diyet uygulamalarım denemek ve bu durumdan da emin olmak isteyeceksiniz. Fakat özellikle demans ilerlediği için öğünler stres dolu geçebilir. İşte bir kaç öneri:


Demanslı bir kişi için satan, düzenli bir yöntem güven vericidir. Eğer öğünler rahatlatıcı, çabucak yapılmayan zamanlar olursa, daha iyi bunun üstesinden gelirler. Yemek yeme için yeteri kadar zaman vermeyi deneyin ve ortamda dikkatini çekmekte rekabet eden şeylerin olmadığından emin olun.


İştahsızlık

  • Eğer kişinin iştahı çok zayıfsa ve yemek yemeye ilgi göstermiyorsa bu durum bir çok sebepten meydana gelmiş olabilir.
  • Kişiler genellikle demansın erken evrelerinde depresyona girer ve yemeğe karşı ilgilerini kaybederler. Eğer depresyondan şüpheleniyorsanız sıklıkla tedavi edilebildiği için bu durumu doktorunuza danışınız.Depresyon bir kere kalktığında kişinin iştahı tekrar geri gelecektir.
  • Sorunlar takma dişinin tam olarak yerine oturmamasından veya dişetlerinde yemek yerken meydana gelen rahatsızlık yüzünden olabilir.Bir diş doktoruna kontrol ettirmelisiniz.
  • Kişiler gün içinde yeteri kadar hareket etmedikleri için açlık hissetmiyor olabilirler. Onları daha fazla aktif olmaya ve egzersiz yapmaya cesaretlendirin.
  • Kişiler demansın ileriki evrelerinde önlerindeki yemeği yemeleri gerektiğini anlamayabilirler. Siz onlara hatırlatma yapmaya ihtiyaç duyabilirsiniz veya yemeği ağızlarına götürmeye kılavuzluk edebilirsiniz.
  • Çiğneme ve yutma bazen bir problem haline gelebilir. Eğer durum bunu gösteriyorsa doktorunuzdan yardım almak için sizi bir uzmana göndermesini isteyin.
  • Eğer kişi yalnız yaşıyorsa öyle bir zaman gelebilir ki yemek yemeyi unuturlar ya da sizin veya belli bir rutinde temin edilen yemekleri bile saklayabilirler. Bu daha fazla yardıma ihtiyaç duyduklarının bir işaretidir. Sosyal hizmetlerle olası alternatif düzenlemeler hakkında konuşma yapmanız gerekir.


Aşırı Yemek Yeme

Eğer kendi hallerine bırakılırsa bazı demanslı kişiler gereksinimlerinden daha fazla yemek yiyeceklerdir. Bu duruma demansa eşlik eden henüz tam olarak anlaşılmamış beyindeki değişiklikler sebep olabilir. Çoğu kişide bu yalnızca geçici bir evredir. Bazen kişi yemek yediğini unutabilir ve tekrar yiyecek isteyebilir veya her ne mevcut yemek varsa onu yemeğe devam edebilirler.


Kişiler haddinden fazla miktarlarda yiyecek tüketiyorsa bu durum kişinin yemek sonrası çok rahatsız olmasına veya büyük oranlarda kilo almasına sebep olduğu için kişinin yiyecek miktarım sınırlamanız gerekir.


Demanslı kişiler eğer kendi seçimlerine bırakılırsa genellikle karbonhidratlı ve tatlı yiyecekleri tercih ederler. Bu durum aşın yemek yiyen kişilerde özellikle olan bir durumdur. Bu tür yiyecekler kişiye rahatlık sağlayabilir ve kişinin kendisini daha az depresyonda hissetmesine yardımcı olur. Bununla beraber sağlıkları için aşırı yemediklerinden ve belli bir diyetle yediklerinden emin olmak önemlidir.

  • Kişi yiyecekleri arama eğilimindeyse sizin tetikte olmanız gerekir.Çok yemek yemenin yanında uygun olmayan veya tehlikeli maddeleri tüketebilirler.
  • Tüketilmesini istemediğiniz şeyleri görülen veya ulaşılan yerlere koymayınız.
  • Kişinin dikkatim başka yöne çekmeyi deneyin veya yemek yemenin yerine geçirebilmek üzere onlara tatmin edici bir aktivite bulun.
  • Kişi daha fazla yemek yemede karanı ise onlar için çiğ havuç, kereviz gibi şişmanlatmayan hafif şeyler önceden hazırlamayı deneyin.


Özgürlüğün Sürekliliği

Mümkün olduğu kadar uzun süre kişinin kendi kendine yemek yemesi için cesaretlendirmek önemlidir. Masa terbiyesi koordinasyon içindeki problemler veya unutkanlık yüzünden kötüye gidebilir. Bu yüzden esnek ve toleranslı davranmanız gerekecektir.

  • Kişinin enerjisini karışıklık hakkında endişelenmekten ziyade; yemek yemeye verdiği için överek dikkatini toplamayı deneyin.
  • Sağduyulu önlemler örneğin çekici plastik masa örtüleri, kıyafetleri korumak için önlükler ve tabaklar yerine kaseler sizin bu sorunla baş etmeniz daha kolay hale getirebilir.
  • Uzman bir hekim yemek yeme yardımcılarıyla ilgili tavsiyede bulunabilir. Örneğin, kaymayan amerikan servisleri, tabaklarla birlikte emici özelliği bulunan yumuşak koruyucular veya sap kısmı daha rahat kavranan çatal bıçak takımı gibi.
  • Çatal bıçak takımı kullanmakta zorlanan veya huzursuz ola ve masadaki yerinde oturmayacak kişi için elde yenen yiyecekler örneğin besleyici malzemelerle dolu küçük sandviçler çok yardımcı olabilir.
  • İleri aşamalarda yiyecekleri küçük parçalara bölmek yada sıvı yiyecekler faydalı olabilir.
  • Eğer kişiyi beslemek zorunda iseniz ellerine bir kaşık yerleştirmeyi ve ilgilerin! onu ağzına götürmekte rehberlik ederek cesaretlendirmeyi deneyin. Hiçbir zaman kişileri uykulu veya ajite olmuş zamanlarda yada boğulmaları daha olası olduğu için dinlenmek için yattıkları zaman beslemeye çalışmayın.


Sağlıklı Diyet

Kişiyi dengeli beslenmesi için cesaretlendirmek önemlidir.


Bazı besinlerin eksikliği hastalıklara veya kafa karışıklığının artmasına yol açabilir. Eğer kişi bazı yiyecekleri yemeyi reddediyorsa bir doktora danışma danışabilirsiniz. Doktor uygun alternatif yiyecekleri önerebilir veya vitamin ve diğer ekleri reçete edebilir.

  • Demansın ileri evreleri boyunca bazı kişiler belirli yiyecekler için bir tat alma duyusu geliştirir. Onlara hoşlandıkları yiyeceklerden makul miktarlarda vermek isterken sağlıklı bir diyetle yemek yemeyi sürdürdüklerini garanti edebilirsiniz..
  • Özellikle ileri evrelerde kabızlık oldukça yaygındır ve kişi için daha da karışık hale gelebilir. Bol miktarda lifli yiyeceklerden yediklerinden ve sıvı içtiklerinden emin olmalısınız.
  • Eğer kişi kilo kaybediyor diye endişeleniyorsanız doktorunuzla irtibata geçin. Düşük kalorili yiyecekler yiyor yada tıbbi bir probleme sahip olabilirler. Bazı demanslı kişiler çok hareketli ve aktif olduktan için daha fazla kaloriye gereksinim duyarlar. Bununla beraber, demansın ileri evrelerinde kişilerin kilo kaybı nedeni tam olarak bilinmemesine rağmen normaldir.


Öneriler

  • Çok ayrıntılı ve çok iş isteyen yemekler hazırlamak esas değildir. Belki de enerjinizi kişinin yemeği yemesine ve yemeğinden zevk almaşım sağlamaya ayırmak daha iyidir.
  • Huzursuz veya iştahı az olan kişilerde sık az miktarda yemeklerin veya besleyici atıştırmaların daha cazip olduğunu fark edebilirsiniz.
  • Kişiye tuz, biber veya soslar ikram etmeniz gerekebilir ve eğer daha sonra bunları tekrar tekrar kullanma olasılıkları varsa ortamdan uzaklaştırmanız uygun olur.
  • Kişi değerlendirme yeteneğini kaybedebildiği için yiyecek ve içeceklerin çok sıcak olmadığından emin olun.
  • Her gün yeteni miktarda sıvı aldıklarından emin olun. Yetersiz sıvı alımı vücutta sıvı eksikliğine yol açarak daha fazla bilinç karışıklığına sebep olabilir. Kişilerin susama duyguları farklı olabilir fakat günde en az sekiz bardak sıvı almalarını sağlamak iyi bir rehberdir.
  • Kişiyi olabildiğince uzun bir süre yemek hazırlama, sofrayı kurma veya tabakları kurulama gibi işlerde yardım etmesi için cesaretlendirin. Bu onların kendilerini daha faydalı ve gerekli görmelerine yardımcı olabilir.

 Etkinlikler;

  Demanslı kişinin hala hoşlandığı etkinlikler bulmasına yardım edebilirseniz kendinizinki kadar onun yaşam kalitesini de yükseltebilirsiniz. Onların değişen ruh hallerine ve becerilerine uygun etkinlikler bulmak için yaratıcı ve esnek olmalısınız.

Dikkatle seçilmiş etkinlikler onlara güvenli bir rutin çerçevesinde teşvik ve çeşitlilik yaratır ve demanslı kişilerin kendilerinden daha emin olmalarını sağlar. Etkinliklerin aşağıdaki şekillerde olmasına dikkat ediniz;

  • kişinin başarısız olmaktan korkmayacağı ya da sonuçları yüzünden yargılanmayacağı şekilde 
  • onları yüreklendirici ve övücü şekilde

Demanslı kişiler kendilerine etkinlik yaratma becerilerini yavaş yavaş kaybedebilir. Erken dönemlerde önerilere karşılık verebilirler. Daha sonraki dönemlerde daha fazla teşvik edilmeye ve yardıma ihtiyaç duyabilirler.


Hangi Etkinlikler İşe Yarayabilir

  • Etkinlikler, kişilerin becerilerini korumalarına ve onlara başarma duygusunu vermeye yardımcı olabilirler.
  • Kişilerde ilgi uyandırabilir, eğlendirebilir, kişinin kendini daha iyi hissetmesine, daha dikkatli ve olup bitenlerle daha ilgili bir hale gelmesine yardımcı olabilirler.
  • Resim yapmak ya da eski fotoğraflara bakmak gibi etkinlikler demanslı kişilerin duygularını ifade etmesine yardımcı olabilir, dolayısıyla onların tepkilerine karşı duyarlı olunuz.

Bakımı Üstlenen Kişi İçin Yararları

  • Bakımı üstlenen kişilerin zorlandıkları davranışların bazıları sıkıntıdan ya da üzüntüden kaynaklanabilir. Bu gibi davranışlar kişi meşguliyetinden memnunsa azalabilir ya da tamamen kaybolabilir.
  • Eğlenceli bir etkinlik, demanslı kişiyle ilişkiye girmenizi sağlayacak ve sizi daha yakınlaştıracak yollar bulmanıza yardımcı olabilir.

Hatırlanması Gerek İpuçları

  • Genellikle en iyisi basit etkinliklerdir, özellikle demans arttıkça. Heyecan yaratacak etkinlikler aramaya çalışın ama şaşırtacağı için çok zorlu ve seçenekli etkinliklerden kaçının.
  • Demans etkisindeki kişiler genellikle mizah duygularını korurlar. Onlarla gülmek için fırsat kollayın.
  • Demans etkisindeki kişiler herhangi bir süre için konsantrasyonlarını korumakta zorlanabilirler dolayısıyla kısa süre için yapılan etkinlikler genellikle daha tatmin edici olur.
  • Demansın ileriki safhalarında kişiden karşılık alabilmek konusunda çok zorlanabilirsiniz. El masajı ya da birlikte müzik dinlemek gibi günü bölecek ve kişiyle iletişim kurmanızı sağlayacak basit etkinlikler düşünün.

Etkinlik Önerileri

Bazı kişiler piyano çalmak, okumak, marangozluk yapmak ya da dikiş dikmek gibi daha önce zevk aldıkları etkinlikleri yapmaya devam edebilirler ve ihtiyaçları olan şey sadece biraz teşviktir. Bazılarıysa daha önce yaptıkları etkinlikleri çok zor bulabilir ya da bunları aynı standartta yapamadıkları için mutsuz olabilirler. Bu etkinlikleri adapte etmeniz ve basitleştirmeniz ya da zevk alabilecekleri yenilerini bulmanız gerekebilir.

Diğer bakıcılar domino, dokuztaş oynama, resim yapma ya da hamurla şekiller yapma gibi uygun aktiviteler önerebilirler.


Egzersiz

Mümkünse her gün temiz havada yürümek muhtemelen en iyi egzersiz şekli olduğu kadar genellikle zevklidir de. Müzikle egzersiz yapmak zinde kalmanın bir başka iyi yoludur ve genellikle kişinin moralini düzeltmeye yardımcı olur. Alternatif olarak, eğer ikiniz de dans etmeyi seviyorsanız biraz yer açın ve sevdiğiniz müziklerle dans etmeyi deneyin. Kişi adımları hatırlayabilir ve bu becerisini koruyabildiği için haz duyabilir. Adımları hatırlayamıyorsa, doğaçlama yapabilirsiniz. Bir topla ya da balonla oynamak gibi oyunlar neşeli bir şekilde yaklaşıldığında egzersiz olabilir.


Müzik

Müzik dinlemek uzun bir süre için bir zevk olabilir. Siz yokken kişinin dinleyebilmesi için sevdiği parçaları kaydedebilirsiniz. Kişinin gençlik zamanlarının popüler şarkıları genellikle daha değerlidir. Kişi şarkının sözlerine eşlik edebilir ya da ikiniz birlikte söyleyebilirsiniz.


Dışarı Çıkmak ve Gezinti

Mümkün olduğu kadar dışarıya çıkmanız her ikiniz için de iyidir. Bir kafede bir fincan çay içerek parkta bir yürüyüş yapmak, bir bahçeye ya da yerel müzeye gitmek ortamın değişmesine ve sohbet konusu olmasına yardımcı olduğu kadar diğer insanlarla iletişim kurmanızı da sağlar.


Hayvanlar

Demans etkisindeki bir çok kişi özellikle okşayabilecekleri kedilere ve köpeklere olmak üzere hayvanlara iyi tepki gösterirler. Eğer bir ev hayvanınız yoksa bir arkadaşınızdan ya da komşunuzdan hayvanlarını getirmelerini isteyebilirsiniz.


Televizyon

Demans ilerledikçe televizyon gittikçe kafa karıştırıcı hale gelebilir. Eğer televizyon izlemeyi seviyorlarsa televizyonu uzun süre açık bırakmak yerine takip edebilecekleri, sevdikleri birkaç program seçmeye çalışın.


Geçmişi Anımsatacak Şeyler

Demans etkisindeki insanlar genellikle yakın tarihte olan olaylardan çok gençliklerine ait olayları daha kolay hatırlarlar. Eğer eski anıları canlandıracak yollar bulabilirseniz daha canlı ve ilgili olduklarını görebilirsiniz. Bunlar:

  • Eski fotoğraflara ya da doğum, evlilik belgeleri, madalyalar ya da ödüller, eski davetiyeler ya da kartpostallar gibi hatıralara bakmak olabilir.
  • Yıllarca saklanmış kıyafetler, ayakkabılar ya da çantalar kadar eski bir pudra kutusu, kol düğmeleri ya da deniz kabukları gibi parçalar ya da değerli eşyalar anıları canlandırabilir.
  • Eski arabalar, eski film yıldızları ya da gittikleri yerler gibi ilgilerini çekecek kitapların resimlerine bakmak olabilir. Yerel kütüphanenizden kitap ödünç alabilirsiniz.

Duyuları Canlandırma

Demans ilerledikçe ve sözlü iletişim zorlaştıkça duyuları gerektiren etkinlikler daha da önem kazanır.

  • Yumuşak kumaş parçalarına dokunmak, okşamak ya da sarılabilecekleri bir oyuncak genellikle huzur verir. Nazik bir el masajı rahatlatıcı bir iletişim sağlayabilir.
  • Geçmişte hoşuna giden eski moda şekerlemeler, değişik yiyecekler ya da içecekleri tatmak anıları geri getirebilir.
  • Çiçekleri, bir parfümü koklamak ya da çekilmemiş kahve, taze ekmek gibi özel kokuları almak mutluluk verebilir.
  • İsteğe bağlı olarak farklı türlerde müzikler dinlemek rahatlatıcı ve eğlendirici olabilir.
  • Birlikte güzel bir manzaraya bakmak son derece tatmin edici olabilir. İleriki dönemlerinde bir araba ya da japon balığı akvaryumu ilgi odağı haline gelebilir.

Evde emniyet:

demanslı bir kişiye bakıyorsanız, onların emniyeti uğruna aşırı korumakla bağımsız olmalarını teşvik etme arasındaki doğru dengeyi bulmaya ihtiyacınız olacaktır. Onların özgürlüklerini tamamen kısıtlayıp korumak yerine bazı ufak tefek kazaların olabileceğini kabul etmek zorunda kalabilirsiniz. Fakat gene de alabileceğiniz bazı akılcı önlemler vardır. Aşağıda bazı öneriler bulunmaktadır.


Demanslı kişilerin yeteneklerindeki değişiklikler için dikkatli olmanız gerekecektir. Demansın erken evrelerinde banyo yapabilir, kendilerine yemek pişirebilirler. Daha sonra hatırlatmalara ve sonrasında da yardıma ihtiyaçları olacaktır.


Elbette her demanslı kişi birbirinden farklı olduğu gibi her evin durumu da değişiktir. Bununla beraber hastayla ilgilenenlerin kaza meydana gelme olasılığının yüksek olduğunun farkında olması gerekir. Çünkü;

  • Demans kişinin hafızasını ve yargı yeteneğini etkileyecektir.
  • Yaşlandıkça denge duyumuz ve tepkilere reaksiyon hızımız azalma eğilimindedir.
  • Fiziksel yetersizlikler bazı faaliyetleri yapmayı daha da zor hale getirir.
  • Hastayla ilgilenenler kendilerini baskı altında hissedebilirler ve insanlar stresli oldukları zaman kazalara neden olabilirler.
  •  

  Bir Yakınını  kaybeden biri olarak; Bu türlü hastanız varsa korkmayın önce bu gibi hastalıklarla ilgilenen kişilerden bilgiler alın neler yapmanız gerekli hangi önlemleri almalıyız diye istişare ediniz.

Unutmayın Niyetinizi Düzelttiğinizde Önce Cenabı ALLAH ın yardımlarını hissedeceksiniz ve göreceksiniz, Ailenizle iyi geçinmeye bakınız çünkü zahiri olarak enbüyük yardımı Ailenizden alacağınızı unutmayın.

Ve Diyorumki;

Kesinlikle Yaşlılarımız için Huzur evlerini düşünmeyelim.

 

Çünkü hayatta iken Anne ve Babalar Çocukları İçin birer KALKANDIR.

Onların Hayır ve Dualarını Alalım.C.Sevban24..enabı ALLAH yar ve Yardımcınız olsun.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !